نقد فیلم Implausible Mr. Fox – آقای فاکس حیرت آور

Batman-V-Superman-Unused-Superman-poster

تماشای کارهای وس اندرسون در بیشتر مواقع حس مواجهه با عکس هایی را تقدیم مخاطب می‌کنند که بی تردید نمی‌توان در کارهای هیچ کارگردان دیگری، چیزی مشابه به آن‌ها را پیدا کرد. آثاری که هر یک‌شان در عین اختلاف‌های انکارناپذیری که با یکدیگر دارند، آن‌چنان فرم جریان‌گویی مخصوصا ایشان را یدک می‌کشند که بی توجه به تماشای تیتراژهای آغازین و انتهایی‌شان، می‌توان به سادگی اسم تولید کننده‌ی آن‌ها را حدس زد. روایت‌هایی تند و سریع، استفاده‌ی محشر از موسیقی و صد با این وجود سکانس‌پلان‌هایی دلچسب، همه و همه بخشی از هویت سینمایی کارهای ایشان هستند که چه در فیلم‌های سینمایی بزرگ‌سالانه‌ی ایشان و چه در استاپ‌موشنِ بی‌نقصی مانند Implausible Mr. Fox، می‌توان تک به تک‌شان را تماشا کرد. وس اندرسون از آن کارگردان‌هایی است که «فرم» را به هر چیزی ترجیح می‌دهند و بیش از شخصیت، پیغام، فلسفه‌ی خوابیده پایین ثانیه‌های جریان و حتی خود قصه، به نحوه‌های روایت باورنکردنی‌شان بها می‌دهند. نتیجه هم این است که در زمان تماشای فیلم‌های ایشان، با روایتی تند و سریع و شدیدا ویژه مواجه می‌شوید که اولا در تمامی لحظه‌های پیش‌روی آن، اوریجینال بودنش را می‌شود احساس کرد و دوما، چیزی به اسم خسته‌کننده بودن پیرامون لحظه‌هایش معنی ندارد. مهم نیست که در The Darjeeling Restricted، شما بیننده قصه‌ای فلسفی و معنادار باشید که برنامه ریزی شده است به روابط مابین انسان‌ها پرداخت کند یا می‌خواهید همین انیمیشنی را بنگرید که از روی یک جریان واقعا کودکانه و ساده برداشت شده است. با این وجود، زمان تماشای ساخته‌های سینمایی ایشان با آثاری مواجه خواهید شد که کم‌نقص جلو می‌روند و خسته‌کننده نمی‌شوند و معنی انتقال می‌دهند و به انتهای می‌رسند. فیلم‌هایی که هر یک‌شان آن‌قدر روی روایت تاکید کرده‌اند که حتی وقتی عده ای از بخش‌های دیگرشان سخت دارد، این بی‌نظیری مثال‌زدنی‌شان در جریان‌گویی است که مخاطب را پای ثانیه‌های آن‌ها نگه می‌دارد. فیلم‌هایی که به جرئت باید بگویم «آقای فاکس حیرت آور»، مطمئنا یکی از بهترین‌های‌شان است.

«آقای فاکس حیرت آور»، یکی از سخت‌ترین و پیچیده‌ترین کارهای آفریده‌شده به وسیله وس اندرسون است

وس اندرسون برای آفرینش «آقای فاکس حیرت آور»، حدودا دست به انجام همان ترفندی زده که پیش‌تر، در فیلم‌های هایائو میازاکی بزرگ مانند Spirited Away مانند و مانندش را دیده‌ایم. فیلم‌هایی که در عین داشتن پیغام‌هایی بسیار و سود‌برداری از عمیق‌ترین و مهمترین فلسفه‌ها، برای کودکان مشابه به یک کارتون بامزه و دلنشین به چشم می آیند و امکان ندارد حتی برای لحظه‌ای، با مفاهیم‌شان آن‌ها را اذیت کنند. بسیار عالی، در Implausible Mr. Fox هم ما کم و بیش با چنین موضوعی روبه‌رو هستیم. با انیمیشن استاپ‌موشنی که اگر یک کودک و حتی یک نوجوان را مقابلش بگذارید، آن را تحت نام یک سرگرمی نود دقیقه‌ای دلنشین توصیف خواهد نمود که وقتی را هدر نمی‌دهد و در تمامی لحظاتش، قصه‌گویی بامزه‌ای را تقدیم مخاطب خویش می‌کند. فیلمی که راجع به یک روباه و جنگ ایشان با چند انسان بدجنس است و میان لحظات گوناگونش کاراکترهای مختلف و جذابی را می‌توان مشاهده کرد. تمامی این‌ها در حالی است که «آقای فاکس حیرت آور»، یکی از سخت‌ترین و پیچیده‌ترین کارهای آفریده‌شده به وسیله وس اندرسون است و در همه‌ی دقایقش از مفاهیمی پر شده که مخاطب برای درک کردن آن‌ها نیاز به دانش سینمایی بسیار و دقتی حیرت آور دارد. این‌ها را بگذارید کنار دیالوگ‌های ساده با اینحال پر از طعنه‌ی کاراکترها که تنها بزرگ‌سالان به خوبی معنایشان را می‌فهمند، تا بفهمید چرا می‌گویم این فیلم برای مخاطبان حاضر در تمامی سنین ساخته شده و بدین جهت، شدیدا لایق ستایش است.

Fantastic Mr. Fox

کاراکترها بعد از خود روایت، اساسی ترین عنصر موثر در قصه‌گویی اثر هستند

سیر روایی جریان فیلم، با تاکیدی حیرت آور روی شخصیت‌های آن جلو می‌رود و کاراکترها بعد از خود روایت، اساسی ترین عنصر موثر در قصه‌گویی اثر هستند. از خود روباه شگفت‌انگیزمان که در بیشتر مواقع در طول زندگی‌اش برای درخشیدن به اشتراک مردم تلاش کرده و بهترین نبودن، یکی از بزرگ‌ترین کابوس‌هایش بوده و هست بگیرید تا پسر ایشان که در هر لحظه به عموزاده‌ی جدید‌واردش حسودی می‌کند و مکررا با مقایسه کردن خودش با ایشان ناراحت می‌شود، همه و همه کاراکترهایی هستند که در عین ارزش داشتن در مکان شخصیت‌هایی نمادین، خودشان هم شدیدا مورد استقبال فیلم‌ساز قرار می‌گیرند و قوس‌های شخصیتی گوناگونی را تجربه می‌کنند. در طول فیلم، حتی کاراکتر دسته‌چندمی و ساده‌ای مانند موش صحرایی هم به طرزی ناگهانی و با چند دیالوگ، آن‌قدر برای مخاطب واکاوی می‌شود که بعد از چند ثانیه به خودتان می‌آیید و می‌بینید اتفاق‌هایی که تجربه کرده برای‌تان مهم است و روی احساس‌تان تاثیر می‌گذارد. در فیلم، هیچ کاراکتری، تاکید می‌کنم هیچ کاراکتری نیست که بی‌استفاده باشد و حضوری صرف را تجربه کند و حتی کسانی که تنها برای چند ثانیه به تصویر کشیده شده‌اند نیز، صادقانه نماینده‌ای از یک گروه اجتماعی هستند که در ایجاد احساس و عمق بخشیدن به سکانس‌های فیلم، نقشی حذف‌ناشدنی دارند. وس اندرسون، کتاب رولد دال (Roald Dahl) که بی تردید یکی از برترین رمان‌های جهان کودکان است را برداشته و با بهره برداری از موارد حاضر در همان کتاب، چیزی را تحویل مخاطبان داده که به دفعات و به دفعات عمیق‌تر از آن است. ولی باید گفت، در ابتدای فیلم شما کتاب رولد دال را در دستان آقای فاکس می‌بینید که بدون هیچ تعارفی اقتباس شدن اثر از آن نوشته‌ی ارزشمند را با افتخار فریاد می‌زند. همه‌ی این‌ها یعنی چه؟ یعنی وس اندرسون کارگردان محترم و بزرگی است که فیلم‌هایش، نگاهش و درک و فهمی که از سینما دارد، لایق شناخته شدن است.

Fantastic Mr. Fox

صداگذاران شناخته‌شده‌ی فیلم، همه و همه اجراهایی ماندگار و موثر را تحویل مخاطبان اثر می‌دهند

محیط‌های به تصویر کشیده شده در تک‌تک ثانیه‌های جریان با کیفیتی محشر و با بیشترین توجه ممکن به جزئیات آفریده شده‌اند. چه سکانس‌هایی از فیلم که با ایجاد عکس هایی حدودا دوبعدی، بیشتر مشابه بازی‌های پلتفرمر به چشم می آیند و چه آن‌هایی که با بهره برداری از مهمترین تکنیک‌های سینمایی تصویر برداری شده‌اند، جهانی را نشان مخاطب می‌دهند که از منظر تصویری در کامل بودن آن شکی نیست. در چنین شرایطی ست که که با استناد به استفاده‌ی وس اندرسون از سکانس‌پلان‌هایی دلچسب که انصافا به کار بردن‌شان در ایجاد انیمیشن استاپ‌موشن حرکتی باورنکردنی و لایق ستایش است، کارگردان دیگر توانایی پر کردن خلاءهای ترکیب‌بندی‌هایش با زدن کات‌های مداوم را نداشته و با کمک همه‌چیز، به گونه ای کمال‌گرایانه واقعا یک دنیا را آفریده است. افزون بر آن، مسافرت شخصیت‌ها به اشتراک این فضای‌های گوناگون که با آمدن‌شان از اعماق زمین به خانه‌ای درختی شروع می‌شود و با تلاش مداوم‌شان برای بازگشتن به عمق همان زمین و تلاش برای فرار از دست انسان‌ها ادامه می یابد، با این که فارغ از همه چیز هم کانسپت معنادار و کم‌نقصی است که معنی احتیاج شخص به توجه به اصل و هویتش را تداعی می‌کند، به کمک همین تصویرسازی‌ها است که اثرگذاری واقعا عمیقش را نشان مخاطب می‌دهد. چون فیلم‌ساز مثلا با نشان دادن جلوه‌ای ابتدایی از محیطی سیاه در اعماق زمین و سپس مبدل کردنش به نقطه ای پرشده از روشنایی و خوشی برای شخصیت‌ها، بدون احتیاج به دادن هر معلومات اضافه‌ای، ناخودآگاه تماشاگر را وادار به پذیرش چنین مفاهیمی کرده است. دستاوردی که اگر توجه محشر فیلم‌ساز و پروسه‌ی لحظه‌بر و سخت تولید فیلم که حدودا ۵ سال به درازا کشید نبود، عرضه‌ی آن به مخاطبان به وسیله کارگردان، مبدل به امری امکان‌ناپذیر می‌شد.

Fantastic Mr. Foxفارغ از تمامی این‌ها، یکی از چیزهایی که باعث رسیدن شخصیت‌پردازی فیلم به چنین مکان بلندی شده، صداگذاری‌های قدرتمندانه‌ای است که تک به تک کاراکترهای «آقای فاکس حیرت آور» از آن سود برده‌اند. از George Clooney که با صدایش به خودِ Mr. Fox هویت بخشیده و در القای احساسات ایشان به مخاطب عملکرد ممتازی داشته گرفته تا Meryl Streep که مسئول بیان دیالوگ‌های همسر ایشان بوده، همه و همه اجراهایی ماندگار و مهم را تحویل مخاطب می‌دهند. ارزش این مسئله، علي الخصوص به خاطر طبیعت سینمای استاپ‌موشن که خواه یا ناخواه باید پذیرفت امکان آفرینش عده ای از جزئیات بسیار دقیق چهره برای بروز احساسات را از فیلم‌ساز دریغ می‌کند است که آشکار می‌شود. چون این‌جا بصورت رسمی قسمتی از بار ایجاد احساس در مخاطب و ایجاد یک هم‌ذات‌پنداری انکارناپذیر میان ایشان و کاراکترهای فیلم، تنها و تنها بر دوش همین صداگذاری‌ها است و به همین باعث، ابدا نمی‌توان ارزش و تاثیرگذاری شدید آن‌ها در آفرینش این اثر را انکار کرد. با این وجود از آن‌جایی که وس اندرسون مدت‌ها است که تحت نام کارگردانی صاحب سبک و توانمند در جامعه‌ی هنری هالیوود مشهور، حضور این حجم از بازیگران مشهور و بزرگ در تیم صداگذاری ساخته‌ی ایشان هیچ تعجبی ندارد.

هر آن‌چه که باشد، «آقای فاکس حیرت آور» را می‌توان یکی از برترین انیمیشن‌های قرن بیست و یک و صد با این وجود یکی از فیلم‌های محشر وس اندرسون خطاب کرد. ساخته‌ای که در عین شکل دادن تک به تک دقایقش بر پایه‌ی مفاهیمی جدی و سود بردن از فلسفه‌هایی بااهمیت، در مکان در ابتدا تمام توجهش را صرف آن کرده که برای طیف وسیعی از بینندگان سینما، سرگرم‌کننده و دلنشین باشد. دقت بالای فیلم در روایت و انتقال سریع جریان از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر، همراه با تمامی عنصر های دیگر فیلم سبک ویژه کارگردان آن یعنی اندرسون را یادآور می‌شوند و نشان می‌دهند که وقتی با فیلم‌سازی متبحر و ویژه روبه‌رو باشید، ساخته شدن اثر جدید‌ی ایشان در جنسی دارای اختلاف از سینما، معنایی جز مواجهه با شاهکاری دارای اختلاف ندارد. در کل، اگر جهان انیمیشن‌های استاپ‌موشن را دوست دارید یا شنیدن جریان‌های دلنشین با روایت‌هایی بامزه را می‌پسندید یا حتی دل‌تان می‌خواهد که سبک فیلم‌سازی Anderson را بشناسید، پیش نهاد می‌کنم Implausible Mr. Fox را حفظ نمائید. با اینحال حتی اگر هیچ‌کدام از این موارد هم شامل حال‌تان نمی‌شود، تماشا نکردن این فیلم را پیش نهاد نمی‌کنم چون با این کار، بصورت رسمی لذت سینمایی بزرگی را از خودتان دریغ کرده‌اید.

دسته‌بندی‌ها: نقد فیلم سریال

برچسب‌ها: ,,

دیدگاه خود را ارسال کنید

آدرس ایمیل شما در هیچ‌جا منتشر نخواهد شد.